UÇAK KAZASININ ARDINDAN: KAZAZEDE YOLCULARIN HAKLARI

  • 05.02.2020 günü PC2193 sefer sayılı İzmir-İstanbul seferini yapmakta olan Boeing 737-800 tipi uçağın pistten çıkarak parçalanması sonucunda ortaya çıkan zararlar dolayısıyla yolcuların hukuki olarak hakları neler sorusu hakkında burada bilgi vermeye çalışacağız. ÖLÜM VE YARALANMA HALİNDE YOLCULARIN HAKLARI Ölüm ve yaralanma halinde yolcuların haklarının neler olduğu, havayolu şirketinin taşıma sözleşmesi şartlarında genel hatlarıyla hüküm altına alınmıştır. Ancak burada ülkemizde sivil havacılığı düzenleyen Türk Sivil Havacılık Kanunu (TSHK) ve buna bağlı uluslararası mevzuat, bu taşıma (diğer ifadeyle sözleşme) şartlarının uygulanması noktasında kısıtlamalar öngörmektedir. Bu doğrultuda, her ne kadar havayolu şirketinin taşıma şartları uyarınca, bir iç hat taşıması söz konusu olduğu için, sorumluluk sınırı 16.600.-SDR olarak düşünülebilecekse de; ülkemizin TSHK kaynaklık eden ve bu sorumluluk sınırını da belirleyen Varşova/La Haye Konvansiyonunu ortadan kaldıran 1999 Montreal Konvansiyonuna taraf olması sebebiyle bu sınır işbu kazada uygulama alanı bulmayacaktır. Daha açık biçimde belirtmek gerekirse, işbu kazada kazazedeler, havayolu şirketini, 1999 Montreal Konvansiyonu’nun 17 ve 22. Maddesi hükümleri uyarınca, yolcu başına 128.821.-SDR miktarında tazminat sorumlu tutabileceklerdir. Kısacası, havayolu şirketi, işbu kazada, kazazedelere, zararlarını ispatlasınlar, ispatlamasınlar 128.821.-SDR ödemekle mükelleftir. Bunu aşan zararların tazmin edilebilmesi için dava açılarak şirketin kusurunun kanıtlanması gerekmektedir. Burada kazazede yolcular özellikle yaralanmış veya vefat etmişler ise tedavi masrafları ile diğer masraflarının mutlaka belge karşılığı yapılması ve belgelerin de ileride bir uyuşmazlık çıkma ihtimaline karşı saklanması gerektiği hatırlatılmalıdır. BAGAJLARA GELEN ZARAR HALİNDE YOLCULARIN HAKLARI Havayoluyla yapılan taşımalarda havayolu şirketleri sadece yolcuları sağ ve salim götürmeyi değil; aynı zamanda yolcunun beraberindeki kayıtlı bagajını da ona sağ ve salim teslim etmeyi üstlenmektedir. Dolayısıyla, işbu kaza nedeniyle kayıtlı bagajına (daha açık biçimde belirtmek gerekirse bagaj etiketi alınarak şirkete teslim edilmiş bagajına) zarar gelmiş olan yolcuların şirketten bu bagaj zararlarının tazminini de isteme hakkı mevcuttur. Burada bagaj tamamen tahrip olmuş; bulunamamış; teslim edilememiş ise havayolu şirketinin sorumluluğu (her ne kadar taşıma şartlarında bagaj kilogramı başına 17.-SDR denilmişse de) her bir kayıtlı bagaj başına 1281.-SDR olacaktır. Burada bagajın kaydedilmiş olması çok önemlidir. Bagaj tamamen kaybolmamış; ancak zarar görmüş ise; bu halde yolcu zararının 1281.-SDR’lik sınır içerisinde ispatlayarak talep edecektir. Burada kaza konusu uçuştaki bagaj zararları açısından özellikle belirtilmesi gereken bir durum daha vardır. Uçuş Sabiha Gökçen havalimanından yapıldığı için; burada otomatik bagaj kayıt işlemleri yapılmışsa (ekspres bagaj bırakma – express luggage drop - ); bu halde yolcuların kendilerine gelmiş olan sms mesajını silmemeleri; bagajın kayıtlı olduğunun ispatı açısından çok önemlidir. Kazazede yolcuların buna özellikle dikkat etmeleri gerekmektedir.