Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) tarafından hazırlanan Yolculuk Çarteri Sözleşmelerinde Personel Değişimi Sebepli Rotadan Sapmalara Yönelik Kloz Taslağı ve Taslak Kloz’un Getirdiği Yenilik ve Değişiklikler

  • Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) tarafından mevcut küresel kriz sürecinde personel değişimi için geminin rotasından sapma ihtiyacına yönelik, yolculuk çarteri sözleşmelerinde (voyage charter) kullanılacak klozlara ilişkin taslak bir çalışma yapılmıştır. Anılan taslak çalışma Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) tarafından MLC(20)17/COVID(20)62 sayılı yazı ile bildirilmiştir. BIMCO tarafından hazırlanan Sefer Esaslı Gemi Kira Sözleşmelerinde Personel Değişimi Sebepli Rota Sapmalarına Yönelik Kloz Taslağı (“Taslak Kloz”) COVID-19 salgını sürecinde limanların ve havalimanlarının kapalı olması veya gemiadamlarının gemiye katılması ve gemiden ayrılmasındaki zorluklar dikkate alınarak hazırlanmış, zorlu prosedürlerin kolaylaştırılması ve bu süreçte gemi sahiplerinin çartererlerle yaşadığı problemlere çözüm getirebilmek amaçlanmıştır. Taslak Kloz, mürettebat değişikliklerinin hem insani nedenlerle hem de deniz taşımacılığının güvenliği açısından gerekli olduğunun kabulü ile hazırlanmış ve bu mürettebat değişiklikleri esnasında meydana gelebilecek önemli sapmalardan kaynaklanan maliyetlerin ilgili taraflar arasında adil bir biçimde paylaştırılması hedeflenmiştir. Tam da bu sebeple BIMCO tarafından hazırlanan Taslak Kloz, uygulamada meydana gelen mürettebat değişikliklerinin kolaylaştırılması ihtiyacını giderecek ve ilgili tarafların işbirliği yapmasını sağlayacak bir düzenleme niteliğindedir. Taslak Kloz’un getirilme amaçlarından bir diğeri ise, Pandemi süresi boyunca, mürettebat değişikliklerinin yapılabileceği liman ve havalimanlarının sınırlı sayıda olacağı öngörüldüğünden, Gemi’nin rotasından saparak farklı bir limana, örneğin uçuşların mevcut olduğu havalimanına yakın bir limana veya uygun karayolu bağlantısı olan bir limana yönlendirilmesini mümkün kılmaktır. Anılan Taslak Kloz ile bu süreçte meydana gelecek sorunların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Her ne kadar, mürettebata ilişkin maliyetler Gemi Sahibi’nin işletme maliyetlerinin bir parçası olsa da, COVID- 19 pandemisinin getirdiği özel koşullar nedeniyle, Gemi Sahibi, seferi planlandığı gibi tamamlayamamakta ve sapma nedeniyle ek maliyetlere katlanmak durumunda kalmaktadır. Mürettebat değişikliği için yapılan bu sapmanın, deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanması maksadıyla yapıldığı düşünüldüğünde, sapmadan kaynaklanan masrafların taraflar arasında paylaştırılmasının adil olacağı değerlendirilmektedir. Ancak pek tabii ki, hazırlanan Taslak Kloz, çarterpartilere dâhil edilmesi zorunlu bir kloz olarak düzenlenmemiş, sözleşme serbestisi çerçevesinde tarafların serbetçe istişare ederek maliyetlerin oranlarını diledikleri gibi paylaşabilecekleri kabul edilmiştir. Anılan Taslak Kloz’da aşağıdaki düzenlemeler öngörülmüştür, başka bir deyişle, eğer bu kloz çarterpartilerde kullanılırsa, aşağıdaki hükümleri doğuracaktır; (i) Yolculuk çarteri sözleşmelerinde, Gemi, sefer sırasında veya sefere başlamadan önce, mürettebat değişimi sebebiyle rotasından saparak havalimanına en yakın olan veya en uygun kara taşımacılığı bağlantıları olan liman veya lokasyonda mürettebat değişimini gerçekleştirilebilecektir, (ii) Mürettebat değişimi için yapılan sapma, Gemi Sahibi’nin makul gereksinimleri, İdari Otoritelerin ve/veya Gemi’nin Bayrak Devleti’nin talimatları ve/veya gereksinimleri ve düzenlemeleri ve/veya diğer düzenlemeler ve sözleşmeler gereğince olabilir, (iii) Gemi sahibi sapmanın en az 48 saat öncesinde çartereri bilgilendirecektir, (iv) Bu bilgilendirme mürettebat değişiminin yapılacağı yeri, muhtemel harcamaları ve ek maliyetler ile süre tahminlerini içerecektir, (v) Sapmadan vazgeçilmesi ve/veya herhangi bir değişiklik olması halinde durum derhal çarterere bildirilecektir, (vi) Sapmadan kaynaklanan mürettebat değişimi maliyetlerinin gemi sahibi ve çarterer arasında hangi oranlarda paylaşılacağı klozda belirtilecektir ve çarterer çarterpartiyi yazılı olarak iptal etmediği sürece belirtilmemesi halinde taraflar eşit oranda sorumlu olacaktır, (vii) Eğer Gemi sahibi, sapma nedeniyle, çarterparti uyarınca anlaşılan Gemi’nin yüklemeye hazır olacağı en geç tarihe hazır edilemeyeceğini anlarsa, çarterere yeni bir hazır olma (readiness) tarihi teklif eder. Çarterer, anılan bildirimi takiben 48 saat içinde teklif edilen yeni tarihi reddettiklerini yazılı olarak beyan etmedikçe veya çarterpartiyi iptal etme haklarını kullanmadıkça, Gemi sahibi tarafından teklif edilen yeni tarih geçerli olacaktır. BIMCO tarafından önerilen taslak klozun Türkçe ve İngilizce versiyonu aşağıdaki şekildedir; APPORTIONMENT OF COSTS/EXPENSES OF THE DEVIATION: OWNERS : [ ] % CHARTERERS : [ ] % If this box is not completed, the Deviation Costs will be borne by Owners and Charterers in equal shares. The Deviation Costs shall be paid to Owners within 21 days of completion of discharge, and shall include but not be limited to: (a)Additional port, berth, pilotage and tug costs incurred in connection with the Deviation; (b)The cost of stores and fuel (at last invoice price) consumed from the commencement of the Deviation until the Vessel’s return to the same or equidistant point and the fuel consumed while the Vessel remains in port for the purpose of this clause; (c) Time from the commencement of the Deviation until the Vessel’s return to the same or equidistant point, which shall count at the demurrage rate [or at the rate agreed by the parties per day/pro rata (“Deviation Rate”) if the box below is completed]: DEVIATION RATE PER DAY PRO RATA: XX SAPMANIN MALİYET/GİDERLERİNİN PAYLAŞTIRILMASI: GEMİ SAHİPLERİ : [ ] % KİRACILAR : [ ] % Bu kutu doldurulmamışsa, sapmadan doğan maliyetler Gemi Sahipleri ve Çarterer tarafından eşit olarak karşılanacaktır. Sapma Maliyetleri tahliyenin tamamlanmasının ardından 21 gün içerisinde Gemi Sahipleri’ne ödenecektir ve bunlarla sınırlı olmamakla beraber aşağıdakiler Sapma Maliyetleri’ne dahildir: (a)Sapma ile bağlantılı olarak katlanılan ek liman, rıhtım, pilotaj ve römorkör ücretleri, (b)Sapmanın başlamasından geminin aynı veya eşit uzak noktaya geri dönmesine kadar tüketilen erzak ve yakıt maliyeti (son fatura fiyatından) ve gemi bu kloz sebebiyle limanda kalırken tüketilen yakıt, (c)Aşağıdaki kutu doldurulursa, Sapmanın başlamasından, geminin aynı veya eşit uzaklıkta olan noktaya geri dönmesine kadar olan süre, demuraj oranında [veya tarafların günlük/pro rata (“sSapma Oranı”) kararlaştırdığı oranda] sayılacaktır. GÜNLÜK PRO RATA SAPMA ORANI : XX BIMCO tarafından hazırlanan Taslak Kloz’un, sefer esaslı gemi kira sözleşmeleri ve konşimentolara dâhil edilmesi halinde, uygulamada mürettebat değişikliklerinden doğan ek masrafların paylaşımı konusunda gemi sahipleri ve kiracılar arasında yaşanan pek çok uyuşmazlığın önüne geçilebileceği öngörülmektedir. Daha fazla bilgi ve sorularınız için iletişime geçmenizi rica ederiz.