7226 SAYILI KANUN İLE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU’NDA VE 7244 SAYILI KANUN İLE İŞ KANUNU’NDA DÜZENLENEN SÜRELERİN UZATILMASI TEKLİFİ VE OLASI SONUÇLARI

  • İş gücü piyasasında normalleşme sürecinin hızlandırılması amacıyla, aralarında Covid-19 salgını gerekçesiyle iş akitlerinin feshedilmesini engelleyen uygulama ile kısa çalışma uygulamasının uzatılmasına ilişkin düzenlemelerin de bulunduğu "İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi", TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 16.07.2020 tarihinde kabul edilmiştir. Teklifte ayrıca ekonominin normalleşmeye başlamasıyla birlikte iş yerinde haftalık normal çalışma sürelerine dönülmesinin teşvik edilmesine ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır. Henüz yasalaşmamış olmakla birlikte komisyonda kabul edilen söz konusu kanun teklifiyle; “kısa çalışma uygulaması, iş akdi feshinin engellemesi ve nakdi ücret desteği” ile ilgili sürelerin uzatılmasına yönelik bazı değişiklikler yapılmış olup, planlanan söz konusu değişiklikler sizlerle paylaşılmaktadır. 1. Kısa Çalışma Uygulamasında Süre Uzatımı 7226 sayılı Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici 23. madde uyarınca, Covid-19 salgını nedeniyle ortaya çıkan ekonomik olumsuzluklarla mücadele kapsamında ilk olarak 30.06.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere kısa çalışma uygulaması getirilmiştir. Kısa çalışma uygulaması; ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az 1/3 oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az 4 hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde 3 ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. Ancak kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, • İş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/1-(II) maddesinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla, işveren tarafından işçi çıkartılmaması şartı aranmaktadır. Diğer taraftan anılan Kanun’un geçici 23/3 fıkrasında kısa çalışma başvuru tarihinin 31.12.2020 tarihine kadar uzatılması yönünde Cumhurbaşkanı’na yetki verilmiştir. Nitekim bu süre yetkisine dayanılarak da 30.06.2020 tarih ve 31171 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 2706 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca 30.06.2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilk defa kısa çalışma başvurusunda bulunacak işyerlerine, 01.07.2020 – 31.07.2020 tarihleri arasında kısa çalışma uygulamasından yararlanma imkânı getirilmiştir. Hukuk Bülteni Bununla beraber yine aynı Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca, • 30.06.2020 tarihinden önce kısa çalışma uygulaması bitmiş olan işyerlerine, yeni bir başvuru ve uygunluk tespiti yapılmasına gerek bulunmaksızın, daha önce kısa çalışmadan yararlanan aynı işçiler için ve aynı şartlarda 01.07.2020 – 31.07.2020 tarihleri arasında; • 30.06.2020 tarihinde kısa çalışma uygulaması devam eden işyerlerine, kısa çalışma bitiş tarihinden başlamak üzere 1 ay süreyle; Kısa çalışma uygulamasından yararlanma imkânı getirilmiştir. Diğer taraftan, yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca uzatılan süreler içerisinde kısa çalışma uygulamasından yararlanan/yararlanmaya devam eden iş yerlerinde, 4857 sayılı Kanun’un 25/1-(II) maddesinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla çalışanların iş veya hizmet akdi söz konusu süreler boyunca fesih edilemeyecektir. Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından kabul edilen Teklif uyarınca da, • 4447 sayılı Kanun’un geçici 23/3 fıkrasında, kısa çalışma başvuru tarihini 31.12.2020 tarihine kadar uzatma yönünde Cumhurbaşkanı’na verilen yetkinin kapsamına, • Kısa çalışma ödeneğinin süresinin de sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün olarak 31.12.2020 tarihine kadar uzatılmasına, İlişkin ibare eklenmiştir. Sonuç olarak eğer ki bu teklif yasalaşır ise Cumhurbaşkanı, kısa çalışma başvuru tarihi ile beraber kısa çalışma uygulamasının ve bu kapsamda verilecek kısa çalışma ödeneğinin süresini de sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün olarak 31.12.2020 tarihine kadar uzatmaya yetkili olacaktır. 2. İş Akdinin Feshinin Engellenmesinde Süre Uzatımı 7244 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. madde uyarınca, her türlü iş veya hizmet sözleşmesinin, 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle (17.04.2020 ile 17.07.2020 tarihleri arasında) anılan Kanun’un 25/1-(II) maddesinde yer alan hükümler ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işveren tarafından feshedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Yine bu tarihler arasında iş akdini feshedemeyecek işverenin, çalışanlarını tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabileceği de ayrıca hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan anılan Kanun’un geçici 10/4 fıkrasında bu 3 aylık sürenin 6 aya kadar uzatılması yönünde Cumhurbaşkanı’na yetki verilmiştir. Nitekim bu süre yetkisine dayanılarak da 30.06.2020 tarih ve 31171 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 2707 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca 17.07.2020 tarihinde sona eren sürenin 1 ay daha uzatılmasına karar verilmiş ve böylece iş veya hizmet akdi feshinin engellenmesiyle ilgili süre 17.08.2020 tarihine uzatılmıştır. Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından kabul edilen Teklif uyarınca da, İş akdi feshinin engellenmesi ile ilgili istisnaların daha da netleştirilmesi ve süre uzatımı ile ilgili olarak Cumhurbaşkanı’na yetki verilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda da söz konusu teklif ile 4857 sayılı Kanun’u geçici 10/1 fıkrasına eklenen ibareyle işverenlerin; • 4857 sayılı Kanun’un 25/1-(II) maddesinde yer alan hükümler ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler yanında, • “Belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi” - “işyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi” – “ilgili mevzuatına göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi” hallerinde de; İş akdini fesih edebileceği yönünde düzenleme yapılması teklif edilmiştir. • Bununla birlikte belirtilen bu haller ve benzeri sebepler dışında ise her türlü iş veya hizmet akdinin feshinin engellenmesi ile ilgili olarak Cumhurbaşkanı’na verilmesi amaçlanan süre uzatım yetkisinin, her defasında en fazla 3 ay olmak üzere 30.06.2021 tarihine kadar uzatılması yönünde yeniden düzenlenmesi teklif edilmiştir. Sonuç olarak eğer ki bu teklif yasalaşır ise, iş akdi feshinin engellenmesi ile ilgili istisnalar daha da netleşmiş olacak olmakla birlikte, Cumhurbaşkanı da bu sürenin her defasında en fazla 3 ay olmak üzere 30.06.2021 tarihine kadar uzatılması yönünde yetkili olacaktır. 3. Nakdi Ücret Desteğinde Süre Uzatımı 7226 sayılı Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici 24. maddesi uyarınca, Covid- 19 salgını nedeniyle ortaya çıkan ekonomik olumsuzluklarla mücadele kapsamında; • 17.04.2020 tarihinde iş sözleşmesi bulunmakla birlikte 4857 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan çalışanlar ile 15.03.2020 tarihinden sonra 51. madde kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve Kanun’un diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan çalışanlara, • Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve 4857 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesinde en son 17.08.2020 tarihine kadar belirlenen fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, İşsizlik Sigortası Fonundan günlük 39,24.-TL tutarında nakdi ücret desteği verileceği ve yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından kabul edilen Teklif uyarınca da bu teklifin nakdi ücret desteğine etkisi şöyle olacaktır; Eğer ki bu teklif yasalaşır ve bu kapsamda iş veya hizmet akdi feshinin engellenmesi ile ilgili süre Cumhurbaşkanı tarafından uzatılır ise, uzatılan bu süre içerisinde ücretsiz izinde bulunan veya işsiz kalan çalışanlar söz konusu uzatılmış süreler içerisinde 4447 sayılı Kanun’un geçici 24. maddesinde düzenlenen hükümler kapsamında nakdi ücret desteğine hak kazanacaktır. Yukarıda yer alan açıklarımız ışığında bir sorunuz, talebiniz veya daha fazla bilgi alma ihtiyacınız olması halinde “Esenyel & Partners” ekibi olarak sizlere yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.